Sanat

Modern Sanat Nedir? Neden Anlaşılmaz?

Modern Sanat Nedir? Neden Anlaşılmaz | Sanatı şaraba benzetmeyi deneyin! “İyi Eser” ve “Nadirlik” arasındaki ilişki nedeniyle sanatı şarapla karşılaştıralım. Dünyanın en yüksek fiyatlı şarabı Romanée Conti aslında hiç de “iyi” değildir. (duyduklarım böyle)

Fiyatının sebebi yılda yaklaşık 6.000 şişeden oluşan nadirliği, üretim yöntemleri ve gelenekselliğidir. İçme keyfinden daha çok konuşulan şarap olduğu söylenmektedir.

Nadir eserler
Nadir Eserler

Modern Sanat Nedir? Nadirlik!

Bunun yanında herkes için “iyi” ve “içilir” olan Mercian’ın ev şarabı gayet iyi görünüyor ve makul fiyatlıdır.

Bunu olguyu fotoğrafla uygularsanız, Insta ve Flickr’de çok sayıda “beğeni” toplayan fotoğraf “Mercian’ın Ev Şarabı”dır. Çok lezzetlidir ama onun fotoğrafını çekebilen bir sürü insan vardır ve onlara bu fotoğraf için milyonlar vermeyi hiç kimse düşünmüyor.

Öte yandan sanat piyasasında Milyonlarca değere sahip fotoğraf “romanée conti”dir.

Şarabın fiyatı ne kadar yüksek olursa, “benzersizliği” o kadar yüksek olur ve böylece fiyat çok yüksek olsa bile insanlar satın alır.

Benzer şekilde, sanatın fiyatı ne kadar yüksek olursa, “benzersizliğine” o kadar katlanır ve insanlar yüksek paralar istense bile onu satın alırlar.

Sanat ve fiyat arasındaki ilişki!

O şarabın benzersizliği sadece “tat” değildi aynı zamanda anlatımı, markası, imajı vb.

Sanatın kendisi zaten değeridir ancak anlatı ve marka da dikkate alınır. Yani dünyadaki tanıtımların, satış gücünün, siyasi gücün, sunum gücünün ve hatta eğilimlerin, şansın ve tesadüfün etkileri nihai fiyatı belirler.

Bununla birlikte bazı insanlar, sanatın fiyatını insanların kalplerine ne kadar yankı bulduğu beliler, fikrine takılmış olabilir. Ancak sanat bir bedelden çok daha ötede bir şeydir.

Da Vinci Mona Lisa
Da Vinci Mona Lisa

Sanat kaç para eder?

Önce sanatı Beyzbola benzetelim. Beyzbol, çim beyzbolundan büyük lig beyzboluna kadar aynı özelliklere sahiptir. Ancak çok farklı dünyalar yaratır.

Bazıları “sanat” olan, ancak bireylerin kendi kişisel düşüncelerinde aktif oldukları alanda sanata paha biçer. Bazıları ise, tarih ve sanat bağlamında büyük pazarlarda insanlar yatırım yaptığı için sanatın yapıldığı tarihe önem verirler.

Bu yazıda, tabiri caizse sanat dünyasının “büyük liglerinden” bahsediyoruz.

Tür açısından “çağdaş sanat”

Major league baseball sadece beyzbolun tadını çıkarmak için koşturulan bir yer değildir. Bir pazar, müşteriler ve sermaye ile bir tür “iş” ilşkisidir.

Çağdaş sanat sadece sanatın tadını çıkarmak için oluşturulmuş bir yer değildir. Bir tür pazar, müşteri ve sermaye ile bir tür “iş”tir.

Sanatın değeri bir fiyatla değiştirilir veya piyasada değiştirilir.

Modern bir piyasa ekonomisinde büyüklere sanat yapmak istiyorsanız bu kaçınılmaz bir sonuçtur.

Modern zamanlarda sanat ana bir dal olarak düşünüldüğünde, bir “ürün” olması göz ardı edilemeyecek bir unsurdur.

Sanat ne demek?

Sonunda sanatın kendisine bakalım.

Günümüzde her gün üretilen ve ticareti yapılan sanata “çağdaş sanat” denir.

Çağdaş sanat hakkında açıklama yapmamız, aynı zamanda  “geçmiş” sanat diye bir şey olduğu anlamına da geliyor.

Geçmiş sanattan çağdaş sanata olan akışa bakarken sanatın özünü keşfedelim.

Geçmiş sanatından Çağdaş sanata

Kelimeler onları kullandıkça anlamlarını yavaş yavaş değiştirir, bu “sanat” için de geçerlidir.

Sanatı anlamanın zorluğu muhtemelen geçmişten günümüze çeşitli anlamlar içermesinden kaynaklanıyor.

O yüzden önce “geçmişin sanatı” ve “çağdaş sanat”ı ayrı ayrı düşünelim.

Geçmiş sanat, sanatın etimolojisi latince “ars” kelimesidir. Yani bunun anlamı “teknik” veya “teknoloji”dir. Ve yani sanatın anlamı genellikle bilgi bilimdir.

Özetlemek gerekirse, geçmişte sanatın anlamı “sanat teknolojisi” ve “güzellik teknolojisi” olarak adlandırılmış ve “teknik ve teknoloji” noktasına özel bir vurgu konulmuştu. Modern zamana kadar sanattan kastedilen tekniktir.

Teknik Sanat

İster Da vinci’nin altın oranı, ister Picasso’nun kübizmi olsun, bular bir tekniktir.

Picasso’nun resimlerinin özü veya Da Vinci’nin resimlerinin özü, büyük ölçüde nasıl çizildiğine dair “teknikten” kaynaklanıyordu.

Sanatın anlamında bir değişiklik oldu. Yani modern çağdan bu yana sanata atıfta bulunulan “teknik” değişti.

En önemli dönüm noktalarından biri Marcel Duchamp’ın fountain çalışmasıdır.

Sadece bir erkek pisuar üzerine “Richard Matt” yazan eser…

Her yerde satılan klozetlerden ben de yeni aldım. Burada teknik veya tarz yoktur. Bu nedenle, işin özüne eskisi gibi “teknik” yerine artık “fikir” denmelidir.

Sanat ve Kavram

Sanat akışındaki varlığının önemi, bir eserin ne kadar iyi olduğu ya da hangi tekniği tam olarak kullandığı değildir.  Değer bir bakıştır, “kavramın” bir sunumudur.

Pisuarlar bile müzelerde sergilenip bir eser olarak ele alınarak “sanat” olabilirler. Durum bir artistik eseri “Bu şekilde görmekten” oluşur.

Başka bir deyişle, artistik “teknik” adı verilen “mutlak” bir şey değildir. Yani çevreyle, ilişkiler, ortam ve zaman tarafından kurgulanır.

Klozeti kullanarak oluşturulan artistik “boşluğu” ve ortak bir öğeyi kullanarak bunu sunmak da bir sanattır.

Modern Sanat Nedir?
Modern Sanat Nedir?

Klozet Sanatı!

Bu klozet o dönemde sergilendiğinde karşılaşılan tepki “Bu bir sanat değil!” olmuştur.

Aslında bu eser, herkesin çalışmalarını ücret karşılığında sergileyebileceği bir sergide olmasına rağmen reddedilecekti.

Daha sonra bazı izleyiciler, ret kararına karşı bir protesto da yayınladı. Modern bir bakış açısıyla, böyle bir “hareketin” tümden devrimsel bir “sanat” doğurduğu söylenebilir.

Ve yani, Richard Matt olayıyla, sanatın anlamı “teknik”ten “kavram”a dönüşmüştür.

Böylece “modern” üretim “teknik”ten “kavram”a dönüştü. İşte Çağdaş Sanat burada başlıyor.

Kavram Karmaşası

Ayrıca kelimenin tam anlamıyla sanatın çekirdeği, tekniklerden tam olarak yararlanarak yapılan, ellerle görülebilen ve dokunulabilen bir şeyden, “kavramın” görünmez dokunulmaz haline dönüştü.

Da vinci ve Picasso’nun resimlerindeki teknik izler de önemlidir. Bunun yanında erkeğin pisuarlarına da göz ve ellerle dokunulur ancak kendi başına önemli değildir. Her neyse, onu satan bir klozet olması fikridir ve yani önemli olan temsil edilen kavramdır.

Ağlayan kadın Picasso! Eser Nerede?
Ağlayan kadın Picasso! Art Nerede?

Bu yüzden artistik fotoğrafçılığı, sadece “fotoğraf” değil, “sanat”tır. Fotoğrafın kendisi değil, temsil ediyor olduğu kavram ve fikirdir esas olan.

Çağdaş sanat nedir?

Bu arada çağdaş sanat bir kavram haline geldi. Ancak, sadece bir kavram olarak hiçbir değeri yoktur.

Eğer bu sadece bir kavramsa, herkes başarabilir ve milyonlarca değerinde olamaz. Orada bir çeşit “değer” olmalı.

Çağdaş sanatın değeri

Çağdaş eserlerin getirdiği değeri tam anlamıyla anlatan bir kelimededir. Bu da “ah!” demektir.

Gördüğünüz an istemeden “ah!” dediğiniz unsur “çağdaş sanatın” değeridir.

Şaşıran da şaşırtan da masumdur:)

“Ne tuhaf, böyle bir manzara var mıydı?”, “böyle bir fikir var mıydı?”. “Bu ne yahu?” gibi bir duygu.

Yani bizi bugüne bağlayan klişelerin kabuğunu parçalamaktan gelen gerçeğin ta kendisi.

Başka bir deyişle, “art” sizi bilinçsizce yeni bir dünyaya götürür, “Böyle bir şey olamaz” dedirtir.

Sanat yeni bir bilince uyanmamızı sağlar.

Bu yüzden sanatın bir değeri vardır. İlk önce sanatın “orijinal”, “iyi” veya “güzel” olmasının gerekmediğini söyledik ama sanatın daha farklı olduğunu görebilirsiniz.

İnsanların bilincini değiştirme gücü “özgünlük”, “iyi” veya “güzel” ile ilgili değildir.

Özgünlük basitçe özgünlük, “iyi” sadece iyidir ve “güzel” sadece güzeldir.

Onlar kendi başına değerlerdir ve sanattan farklıdırlar.

Nadirliğin Değeri

Ve “a” aynı zamanda donmuş bir sesin ilk karakteridir.

Başka bir deyişle, “ah!” “her şeyden önce” sunduğunuz şey için ortaya çıkan kelimedir.

Daha önce kimsenin yapmadığı yolu, nasıl gösterdiklerini, nasıl sunulacağını ilk gördüğümde içgüdüsel olarak “ah!” diyorum. Ama tekrarlandıklarında “ah!” olmaz. “Görüyorum” ya da “Görmüyorum” dur.

Çağdaş art için bu dünyada ilk kez “O”nun doğması “öncü” olması önemlidir.

İlk olmak, bir elektrik çarpmasının etkisini üretir.

İkinci seferde, bu şoku bir kez yaşadım, bu yüzden başlangıçtaki kadar etkili değil deriz.

Ve “dünyanın ilk” unvanı kelimenin tam anlamıyla sadece onu sunan ilk parçaya verilir.

Bu anlamda, “öncü” olmak aynı zamanda işin değerini artıran “nadirliğin” köküdür.

Çağdaş sanatın “anlaşılmazlığı” nedir?

Bu arada, çağdaş sanata baktığınızda, “ah!” dersiniz ama aslında sorunlara dokunan, çağdaş art eserlerinde “ah!” genellikle daha azdır. “ah!” yerine, “eh” evet, öyle deriz.

Aslında çağdaş sanat = Anlamadığım şeylerin genel bir diyagramdır.

Neden böyle oldu?

Çağdaş sanatın “anlaşılmaz” mekanizmasını keşfedelim.

Çağdaş sanatta “anlaşılmazlığın” nedenleri

Ünlü andy warhol campbell çorba kutuları… Ama ilk gördüğüm anda bu tam bir “ah!” oldu.

Çorba Kutuları Anlaşılmaz Eserler Modern Sanat
Çorba Kutuları Anlaşılmaz Sanat

En sanatsal mekanik düzenlemelerin olduğu en inert motiflerin gösterildiği bir şok örneğidir.

Artık görmeye alıştım, bu yüzden normal geliyor.

Bu sanat neden?

Yukarıda ki esere kendi “sanat” klişeme dayanarak bakıyorum ve eser klişeden “uzak”.

Birlikte durduğumuz klişelerden eserin sunduğu yeni fikirlere atlayamıyoruz.

İlk etapta, kişinin kendisinin anlama niyetiyle ilgili bir sorun da var. Yani aslında anlamak istesek de, anlayamayabiliriz.

Çünkü fikirlerimiz arasındaki mesafe “çok uzak”. Pusun ötesinde sönük görünen yeni bir ufuk gibi.

Çok uzak ve iyi göremiyoruz….

O kadar farklı kılan bir boşluk var ki, bunu “hadi karşıya atlayalım” olarak bile düşünemiyoruz.

Peki neden böyle bir boşluk yaratılır?

Çağdaş sanatta “boşluk” mekanizması

Bir kez şaşırdıktan sonra, ikinci kez şaşırtıcı değildir.

Aslında, campbell çorba kutuları artık sadece simgelerdir, başka bir şey değil.

Bu nedenle, ikinci kez şaşırmak için, bir sonrakini nadirlik üzerine inşa etmek gerekir.

Ancak ilk üreten kişi aynı etkiyi tekrar yaratmaktan çok uzaktır ve sadece iş anlaşılmazlığa dönüşür. Anlaşılmaz ol ki ilk ve tek olasın!

Bunun yanında bugün, çağdaş sanatın doğuşundan 100 yıl sonra, modern eserler artık bir amatörün anlayabileceğinden daha fazla değildir.

Başka bir deyişle, modern sanat “sanatın bağlamını” anlamadığımız için var olabilir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici Algılandı

Merhaba. Sitemiz yoğun bir emeğin ürünüdür! Sitede dolaşmak için lütfen Reklam Engelleyicinizi Kapatın.